Diyos marhay na adlaw uli, kapwa ko Gubatnon.
An tema ko niyan sa ako blog bale pang-duwa na sa topic na “How to Use Other People’s Money for Your Progress.” Sa primero ko na blog, pinaliwanag ko didto kun paano ko ginamit an kuwarta sin mga miyembro sa kooperatiba, para magbukas ako sin sari-sari store. Kun wara ka pag-basa san naka-agi ko na article, ang surmaton na “gamit” diri gusto sabihon “binulsa” o “kinalit.”
Sa pag-negosyo diri nato kaipuhan na entero na kapital hali sa ato bulsa. Dapat maaram kita maggamit o magmaniobra sin kuwarta sin iba para mapauswag nato an ato negosyo sa limitado nato na kapital. San may tindahan halimbawa ako, may mga produkto na inbibilin sa ako, nan susukuton ako san nagbilin suon sa ako mga tulong bulan maka-agi, pareho san Serg’s Chocolate, Beer na Beer, atbp. An tawag sini na kontrata consignment. Aram niyo, basta inbilin saiyo an produkto nan awat ka pagsukuton, malamang na an ahente sini sisakit man magpabakal kun ipapabakal niya cash-to-cash basis an kaniya produkto. Kaya, pag binilin ini saimo kun maluya an birintahan sini na produkto, mabayad ka sini sa ahente sa adlaw na masukot na saimo an ahente. Sa tunay na sitwasyon diri ka man indanunan san ahente kun wara ini na produkto kabakal saimo. Ikaw ugang an nagdanon sa ahente kay mabayad ka san produkto na binilin niya saimo, maski wara ini kabakal saimo.
Sa parte ko, an inhimo ko sini ipabakal ko ini na produkto na consignment sa halagang pareho san manufacturer’s price. Diri ko ini inpapatungan. Komo an produkto wara patong, madali bakalon san mga kostumer. Niyan, mahapot kamo, nano man an gaganahon ko kun wara patong an tinda ko? Yaa an sekreto: An benta sadto na mga produkto na consignment ma-u na an kapital ko para ibakal sin mga paninda na madali ipabakal, halimbawa bugas, uring, asukar, kerosene gas, asin, lana, atbp. Kakapitalon mo an binta mo sa mga consignment items mo sa mga produkto na madali bakalon. Siyempre, may patong na. Sa kaso sin tulong bulan na consignment, mga perang beses mo ini papaikuton na kuwarta para gamiton sa mga madaling ipabakal na paninda. Kaya, grabe an tutubuon mo kun sige mo an paikuta sini na kuwarta o benta na hali sa consignment na maluya ipabakal. Sa kaso na ini, wara ka ngani gana sa consignment items, pero, daghan an gana mo sa mga produktong ginamitan san kuwarta na hali dini.
Ikaduwa na sekreto na ginamit ko. Ini sa negosyo ko naman na traysikel. Kun madumduman niyo sa naka-agi ko na blog, nagbatog ako mag tricycle business sa P500.00 na kapital san bunakal ako sin a-kinyentuson na lupa na sidecar sa lupa ko man na motorsiklo. Niyan, sabi ko, dapat masundan ini na lupa ko na tricycle sin ika-duwa na bagong traysikol. San makatipon ako ibarakal, imbis na gamiton ko ini pambayad cash (o full payment) sa sayo lang na traysikol, an hinimo ko kunuwa ako sin duwa na motorsiklo na hulugan. Komo tulo na an ako traysikol, an kita sadto na tulo, mau an inbabayad ko sa hulugan ko na duwang motorsiklo. Sa paagi na ini, diri ko kuwarta an ako ingamit sa negosyo ko sa traysikol, kundi kuwarta man san kompanya san motorsiklo na inutangan ko. Diri pa ngani natapos an taon, bayad na ako sa duwa na motorsiklo. Kaya pakatapos ko mabayadan an duwa, makuwa naman ako sin tulo na bago na motorsiklo na hulugan. Sa paagi san estratehiya na ginamit ko sa duwa na motorsiklo mababayadan ko uli ini na tulo sa madaling panahon kay an inbabayad ko dini hali sa unom na na traysikel. Kun baga sa pyramid, reversed pyramidal (hali sa saday na nabiglang pagdako) an asenso san ako traysikel business sa sulod lang sin duwa na taon, hanggang makapundar ako sin katorse (14) na traysikel sa estratehiya na sinambit ko.
Sayo na bes may nasuludan ako na kontrata na kaipuhan ko mag-supply sin P100,000.00 na kantidad sin office supply. San hunudam ako sa ako asawa san dollar savings niya (para ibakal sini na supply), habo niya ini ipatudlok na kanya tagu-tago sa pag trabaho niya bilang Nurse sa NYC. Niyan, an hinimo ko, hinudam ko sa ako asawa an kaniya dollar account pamphlet sa PNB. Wara ako pag-withdraw didto sa account. An hinimo ko lang, prenesentar ko ini na pamphlet sa bank manager, nan hinapot ko ini kun puwede pautangon ako san PNB sin P100,000.00 basta ibilin ko sa bangko yadto na libro-de-bangko ni misis. Tunugot an manager, kaya nagbatog na na iproseso an ako inutang. Pakatapos ko pirmahan an mga papeles san ako uutangon, hunali na ako sa bangko nan maghulat kinaumagahan san tseke na P100,000.00.
Niyan, may kompromeso ako na kontrata na kantidad sin P100,000.00 na dapat ko i-deliver sa lalong madaling panahon. Kaya, kunadto ako sa Legaspi City, nan kinausap ko personal an manager san daku-daku didto na department store. Pinaimod ko sa kanya an papeles ko na may business transaction ako na kaipuhan ko mag-deliver sa lalong madaling panahon sin office supply na kantidad P100,000.00. Alagad sabi ko, an ibarayad ko sini yadto binayaan ko sa PNB inpa-process pa an tseke, personal bank loan ko. Sabi ko, kun diri niya unrahon na tagan ako sin P100,000.00 na kantidad sin office supply, sa iba ako na tindahan ma-kuwa. Napagisip-isip siguro san manager an kantidad na P100,000.00 na benta sa sayo lang na transaksiyon sin sayo na kostumer. Kaya nag-OO ini san ako pakiusap. Inayo sa ako san manager an lista san mga office supplies, kay ora mismo ipapakarga na daw niya sa mga delivery truck ini. Hinatag ko sa manager an address san dedeliveran, nan pinaperma ako sin papeles na nagkakantidad sin P100,000.00 na office supply na ako bayadan pakatapos san delivery. Sa kadakuan san office supply na kaipuhan ko, wara kaubos pagdeliberan san department store an kantidad na P100,000.00. Kaya, diri man tulos ako na mapursige bayadan an department store. Nasa kontrata baya namo na ma-bayad lang ako, kun ubos na ka-deliveran sa ako an P100,000.00 na kantidad sin office supply.
Kinaumagahan, inpatawagan na ako san bangko kay handa na daw i-release an ako in-utang na P100,000.00. Kinuwa ko na aga an ako tseke sa PNB. Alagad, pagkahapon pinatawagan naman ako san kakontrata ko na deniliberan ko san office supply kay babayadan na man ako san delivery ko. Kaya, pagka-aga, bunalik ako sa PNB para bayadan ko an ako inutang na P100,000.00 sa kanira. Napangalas an bank manager kay sa sulod lang sin 24 oras binayadan ko an P100,000.00 na inutang ko sa kanira. Napangalas na well-appreciated san bangko yadto na hinimo ko. Badi ako pa lang an tawo na nag-utang sin irog sadto kadako na kantidad na binayadan tulos an utang sa sulod sin 24 oras.
Sa masunod ko na blog, isasalaysay ko saiyo an ako karanasan sa buy-and-sell sa real estate.
